از کنار زمین | وقتی بازی از قاب بیرون می‌زندکشف حقیقت، لابه‌لای کدها

هرچه دورتر شوی، همه‌چیز محوتر می‌شود؛ اما در این سالن انگار همه‌چیز برعکس است. این بار هیاهوی کنار زمین را رها کردم و به طبقه دوم رفتم؛ جایی که با هر متر فاصله گرفتن، جزئیات تازه‌ای رو شد و والیبال، از قاب محدود چشم‌های من فراتر رفت.

این بار مسیرم را عوض می‌کنم؛ از هیجان و شلوغی دور زمین فاصله می‌گیرم، از پله‌ها بالا می‌روم و خودم را به ضلع غربی طبقه دوم می‌رسانم. مقصد امروز من جایی است که آنالیزور تیم نشسته و تمام زمین را زیر نظر دارد. از اینجا، در حصار آجرهای خاکستری سالن، احتمالا کامل‌ترین قابی را که می‌شود از والیبال دید تماشا می‌کنم؛ تصویری کامل از کل زمین که بازیکنانش از این ارتفاع، کوچک‌تر از همیشه‌اند و مثل مهره‌های یک بازی متحرک جا‌به‌جا می‌شوند.

نگاهم را روی مانیتوری می‌دوزم که جلوی او روشن است؛ صفحه‌ای پر از حروف و کدهای ردیف‌شده که هیچ شباهتی به والیبالی که می‌شناسم ندارد. زمین پایین به دو تیم تقسیم شده و درگیری پوئن‌ها جریان دارد. دوباره به صفحه زل می‌زنم، بعد به زمین، و باز هم به صفحه. سعی می‌کنم این داده‌های گنگ را رمزگشایی کنم اما انگار به زبان دیگری است. پایین، پوریا سرویسی سنگین شلیک می‌کند و توپ در زمین مقابل فرود می‌آید؛ بالا، حروف پشت سر هم قطار می‌شوند بدون اینکه من ارتباط این خطوط را با آنچه در زمین اتفاق می‌افتد بفهمم.

یک نفر پشت خط سرویس قرار می‌گیرد. سعی می‌کنم حواسم را تقسیم کنم؛ یک چشم به زمین، یک چشم به لپ‌تاپ. اما باز هم عقب می‌افتم! تا به خودم می‌آیم، کلماتی روی صفحه ظاهر می‌شوند و تازه با بالا رفتن عدد امتیاز روی مانیتور متوجه می‌شوم توپ تبدیل به پوئن شده است.

گاهی پروسه رمزگشایی را رها می‌کنم و بر حسب عادت غرق خود بازی می‌شوم. جایی در اواسط ست، توپ لب خط فرود می‌آید. صدای اعتراض دو تیم بالا می‌گیرد؛ یکی می‌گوید اوت، دیگری می‌گوید داخل. خنده‌ها و فریادها قاطی می‌شوند و هیچ‌کس کوتاه نمی‌آید. پیاتزا وارد معرکه می‌شود، با چند کلمه و علامت ضربدری که با دست‌هایش می‌سازد، به بازیکنان می‌فهماند که اعتراضشان وارد نیست و باید بازی را ادامه دهند. در همین گیرودار، سرم را می‌چرخانم و می‌بینم آنالیزور بی‌توجه به شلوغی پایین، از همین چند ثانیه توقف استفاده کرده، صحنه را بازبینی می‌کند تا امتیاز را برای تیم درست ثبت کند. اینجا هیچ جایی برای خطا وجود ندارد؛ یک اشتباه کوچک در ثبت داده‌ها یعنی تحلیل اشتباه برای سرمربی. چند ثانیه بعد و پس از تشخیص دقیق موقعیت توپ، صدای او از بالای سالن می‌پیچد و تصمیم درست را با فریادی به زمین اعلام می‌کند؛ تصمیمی که حرف آخر است، بحث‌ها را فیصله می‌دهد و بازی دوباره به جریان می‌افتد.

دوباره تمرکز می‌کنم. نگاهم مدام بین زمین و مانیتور در حرکت است. نیما پشت خط سرویس می‌ایستد. سریع چشمم روی صفحه می‌چرخد و بالاخره اسمش را لابه‌لای کدها پیدا می‌کنم؛ اولین پیشرفت! حالا کمی اوضاع فرق کرده؛ کم‌کم دارم منطق این خطوط را می‌فهمم. چند دقیقه بعد، حتی بدون اینکه به زمین نگاه کنم، از روی کدهایی که پشت سر هم تایپ می‌شوند حدس می‌زنم الان چه کسی پشت خط سرویس است: مبین، علی، ایلشن و…

همه‌چیز شبیه یک ویدیوگیم والیبالی شده؛ فقط یک مشکل وجود دارد: من هنوز قواعد این بازی را بلد نیستم. عرشیا پاس می‌دهد و چشمم دنبالش می‌رود؛ اما تا نگاهم را به سمت مانیتور برگردانم، چند اتفاق را از دست داده‌ام. توپ از این سمت به آن سمت می‌رود، بازیکن‌ها جابه‌جا می‌شوند و وقتی دوباره سرم را بالا می‌آورم، علی حاجی‌پور را می‌بینم که توپ را در زمین مقابل خوابانده است. رالی تمام شده و من چند حرکت عقب‌ترم؛ صفحه اما همه آن اتفاقات را لحظه‌به‌لحظه ثبت کرده است.

با هر رالی و هر امتیازی که ردوبدل می‌شود، کدهای جدیدی اضافه می‌شوند و فهرست کنار صفحه، رفته رفته بلندتر می‌شود؛ سرویس، دریافت، حمله، دفاع و هر امتیاز برای من فقط چند ثانیه از یک بازی‌اند اما برای او باید یکی پس از دیگری ثبت شوند تا در نهایت به تصویری دقیق از عملکرد تیم و بازیکنان تبدیل شوند.

بازی درون‌تیمی با برد یکی از گروه‌ها به پایان می‌رسد. بازیکنان به بیرون زمین می‌روند تا مراحل سرد کردن را انجام دهند، اما کار طبقه دوم هنوز تمام نشده است. آنالیزور خستگی‌ناپذیر تمام کدها و صحنه‌ها را یک بار دیگر چک می‌کند تا مطمئن شود هیچ داده‌ای جا نمانده یا اشتباه ثبت نشده است. بعد از اطمینان از صحت همه‌چیز، خروجی نهایی و گزارش کاملی از وضعیت تک‌تک بازیکنان آماده می‌شود؛ فهرستی دقیق از صدم‌ثانیه‌هایی که روی زمین گذشته است.

بالاخره سرش را از روی مانیتور برمی‌دارد. به او نگاه می‌کنم؛ از سختی و تمرکز بالای این جراحی کلمه‌ها و کدها می‌گویم و از تلاش‌هایم برای سر در آوردن از راز صفحه‌ای که تمام طول تمرین به آن زل زده بودم. لبخندی می‌زند، لپ‌تاپ را می‌بندد، آن را زیر بغل می‌زند و از پله‌ها پایین می‌رود. سالن کم‌کم خلوت شده، اما چراغ اتاق مربیان هنوز روشن است. آنالیزور تیم مستقیم به سمت اتاق پیاتزا می‌رود؛ جایی که گزارش استخراج‌شده از کدهای طبقه دوم، روی میز پهن می‌شود تا جلسه تحلیل و کالبدشکافی تمرین امروز رسما شروع شود.

چند لحظه‌ای همان‌جا می‌ایستم. حالا خوب می‌فهمم که پیروزی‌های بزرگ، فقط محصول ضربه‌های سنگین و شیرجه‌های روی زمین نیستند؛ بخش مهمی از آن‌ها از دل همین جلسات آنالیز و از میان صفحه‌ای بیرون می‌آید که تمام طول تمرین به رمزگشایی کدهایش زل زده بودم.